Os biosbardos

Chegamos de volta a Auria sendo eu de once anos dempois de finar mi padre, que sairamos de alí sendo eu moi cativo, que eu non nascera en Auria sinón en Ponte Barxa na raia seca de Portugal sendo meu pai carabinero como o foi até o cabo dos seus días; a miña irmá Alexandrina si, que aló quedou, ós sete, das vixigas en Calahonda, e meu irmao Alixio tamén que era o meirande e fuxiu cos gitanos, que si o levaran ou si fuxiu nunca se soupo, e non voltou.

Conque mi madre con sete duros da viuvedade que non chegaban a un dente púxose aínda máis a cismar na volta a Auria que quedáralle unha cachoupiña cun resío de horta perto da Ponte dos Pelamios, e criar pitas e un marrello pra cebote, que endexamais se afixera en Madrid, nin en Alxeciras, nin en Alcántara (e aínda menos en Ceuta, onde chorou a cotío ano e medio), como si non houbera pitas nin marraus nas outras bandas do mundo, e cando acadou telos eiquí deixou de nifrar por mi padre e de falar do Alixio como si tivese nascido de novo, e púxolle ás pitas nomes de cristiáns e ó porquiño chamáballe Algabeño, e ó galo Canalejas.

Asegún me decían os rapaces de Auria eu resultara falando o andaluz polo moito que contrapeaba miña fala coa súa, e facíanme falar e coñeábanse de min sin o aparentar anque eu dábame conta, e tamén de que xa non falaba andaluz sinón madrileño que se me apegara dispois: «anda la osa, nos ha jodío, vaya leche, oye Ninchi», e eu non tiña culpa, polo cuio facíanme xudiadas, puñéranme «Ninchi» de alcume, e a miña nai dábame chapadas na boca cando chegaba da rúa decindo porcalladas sin o saber, na fala do país que mas adeprendían os rapaces con nomes trabucados, «dille á túa nai que che dea un pataco pra mercar c… xa verás que ricas». E rachábanme os peós e afundíanme os puñetes na res xogando a la una anda la mula, e facíanme regañetas de m… cando iamos nadar na Sila, con dous ou tres noos tan apreixados con auga na camisa que non se podían desfacer sin botarlle os dentes.

Eu ben me decataba de que todo aquelo tiña que pasar e pasaría, que xa noutros sitios me pasara, e tiña que pandar e pandaba até non lle coller o xeito ás cousas e ós ditos de rapazada de Auria. E cando xa ía pra catro meses:

—Oes Ninchi, ímoste levar á pesca dos biosbardos que xa estamos vendo que eres bo rapaz.

—Non sei pescar —eu sabía pescar que me tiña levado meu pai ó peirao de Alxeciras, e díxenlles non porque ventaba a bulra.

—Pois eí está o caso. Pra os biosbardos ten que sere un novo eiquí.

—Hai outros máis novos.

—¿Cales?

—O fillo do dos queixos de Villalón o Bósimo, que chegou despois ca min.

—Non serven todos hom, anque sexan novos. Se servesen todos encheriámonos todos de cartos, porque non sei si sabes que os biosbardos son de moito aprezo, aínda máis que as troitas e as lampreas, e páganos de moita hostia nas casas dos ricos, pra que sepas —seguía a barallar Pepe o Melondro que era o que mandaba, non porque fose algo máis vello senón porque tiña a voce grosa, de home, que tamén lle chamabamos o Roncollo.

—Porque tes que saber que os biosbardos non veñen ó reclamo si non se é novo, e que só pasan dúas veces ó ano, que si non fose iso todos gañariamos duros a mancheas só con chamalos e pillalos. Pois nin con rede nin con anzó; hai que chamalos polo nome e veñen e métense no fardel. E si ti te prestas imos á parte, que nós pomos o sitio, que non todos os sitios do río serven pra se facer con biosbardos, dos bos pois os ruís somellan peixes.

—…

—Porémoste no sitio xusto e facerémosche compaña afastados alí de perto, que nós non podemos estar, que non somos novos, e pra que non teñas medo, que a algús dálles cagana ó vérense sós alí, de noite.

—Non, non quero, buscade outro.

—Que non o hai home, que a máis de novo ten que cadrar en verso. ¿Non te chamas Leonardo?

—Si.

—Pois ei tes, Leonardo biobardo. Coíso e con ser novo cousa feita. Vaia unha sorte que tes seres novo eiquí o chamáreste Leonardo. A saqueta ten que sere de tascos de liño sinón non serve, boeno anque non sexa de tascos ten que sere branca e ben limpa —o Melondro era moi listo, somellaba saber todas as verbas do mundo e telas dispostas en ringuileira tras os dentes pra ceibalas sin alentar no seu xusto intre.

—E ten que sere mañá sin falla porque váisenos a lúa e logo non se pode, que ista é a lúa de Santiago, e van como barbas e colleremos a saqueta cheia e ogallá poidas traguer dúas.

Aquela noite ó deitarme decateime que a lúa ía vella encol de Santa Ladaíña cofeándose no cumio do monte e tardei en coller o sono.

A miña nai botouse a rir e chamoume lambón e díxome que todo eran argalladas dos rapacetes de Auria, os piores do mundo; e que eu non o sabía por non terme criado alí, e que xa llo tiñan feito a moitos e que algús quedaran pensatibres da bulra durante un tempiño arredándose da xente, así como aloleados, polo cuio cando alguén se aparvaba, fose polo que fose, a xente decía que andaba «a pensar nos biosbardos». Con todo, deume a saqueta onde trouxera unhas fabas que lle diran os parentes de Vilar das Tres. Conque era o rigor do vrau e mi madre quedábase a velar até a mañanciña cosendo pantalóns de gambrona pra o Demetrio que tiña un «roupasfeitas» na Ferrería, e como o sobrado onde dormiamos estaba inzado de chinches á miña nai tanto lle daba, no tempo quente, que viñese cedo ou tarde.

Agardábanme no fielato da Ponte Vella pouco denantes de meianoite e baixamos calados ó río. O río aínda collía uns anacos de lúa vella, de lúa podre, de anaco de cabazo podre que se despenaba, de manteiga amarela, de luce pegañosa, polas restrevas escorrendo a se derreter por embaixo dos piñeiros de Santa Ladaíña a retrincos aínda máis vermellos, como cando vin o ferro vivo na fundición de Malingre ou o ferro na fragua do Catapiro no primeiro istante da iauga, agora sin chiar, alumando de preguiza, sin renxer, manseliño polas restrevas; todo tépedo, calado, arrecedendo a río do vrao, á espesidume do cheiro do vrao, ás pozas mornas do vrao, a cabazo podre, a lúa morta aformentada do vrao, escorregando ate os enchoupos do brión, cos retrincos de luce amarela, morredía, na iauga encol dos cachós múos do vrao, e tantas arrás na espesidume do seu canto no cheiro da lama no vrao, e a luce vermella nas pozas e limos apegadizos, e nos coiñales dun só coor na espesidume dos seixos, e os grandes ocos mouros na espesidume do ar do vrao e as sombras medrando medrando, afundíndose, estendéndose sin se vere xa a outra beira do río, xa con présa como apagándose todo de contado, e puña medo.

Deixáronme só no remate da Pena dos Afogados e agacháronse non lonxe, tras as cepas da Ponte Vella, outros apoleirados nos grandes ameneiros. A voce do Melondro púxose a me chegar trocada, medoñenta como dos profundos, aínda máis grosa que de home comprido, e chegaba polo ar encol do moe moe das arrás, e eu abrín o fardel e xa o tiña aberto e sostido con entrámbalas maus, coa podre lume amarela nas maus que viña darrentes cortando as cousas polo meio, e eu púxenme a repetir os ditados do Melondro, ollando pra enriba co fardel ben teso entrámbalas maus:

—«Son Leonardo».

—Son Leonardo.

—«Ti es biobardo».

—Ti es biobardo.

—«Biobardo vente ó saco que eu te agardo e son Leonardo».

—Biobardo vente ó saco que eu te…

Pasoume, sócato, un ventiño pola frente, polo nariz, polos beizos, entroume nos ollos coma rachadela de luce, e caíu no fardel un peso coma de pedra.

—«Son Leonardo».

—Son Leonardo.

Surtiu de novo a luciña da auga, alabeando no ar, faiscante, seguida, e o fardel acadou máis peso, e escomencei a suar polas tempas.

—«Vente ó saco».

—…ó saco. E outro, e outro, por máis que o Melondro bulise a berrar e eu a ecoarlle.

—«Ti es biobardo».

—Biobardo… —e o brilo choutando do redondel da auga pra a curva do ar, alabeado no ar un istantiño, coma venablo, faiscante, seguido, un istante na mourenza, e os choutos de seu paso pola bris na miña fronte, no nariz, nos beizos.

—¿Cantos tes? —berrou o Melondro máis de perto, coa voce retranqueira unha miga insegura. Ouvíanse nas arbres risiñas abafadas, imitanzas do axóuxer do moucho, do chío da curuxa.

—Non sei, ó menos unha ducia ou máis. Eu mantiña o fardel a pulso, con esforzo, nun recanto de lúa xa rastreira, a carón do penedo.

—… ou cicais dúas . Xa non podo coiles.

Saíron de onde estaban agachados e quedaron máis de perto, calados; e, apouco, escacharon a rir a eito. O Melondro achegouse un pouco máis sin chegar de todo.

—¿E logo que botaches no fardel? Porque o fardel estar está cheio, dixo pra os outros, que pararon de rire e recuaron.

—Eu non botei nada, encheuse só, un cada vece que berrabamos… Viñan do río, brincaban polo ar, afundíanse pola boca da saqueta.

—¡Me caso en sandiós…! Vírate pra eiquí… O fardel está cheio e reloce.

Vireime pra onde saían as voces, sostendo malamente o fardel. O Melondro adiantou outro pouco.

—Me caso no carano, teno ateigado e non se moveu do sitio… ¡Baléirao na pedra, carano! —Tremáballe a voce e puñéraselle máis rouca.

Deille a volta ó fardel; e denantes de o deborcar xa perdera todo o peso. Somentes escoou na pedra unha luce poirenta, azul e movediza coma cando se mollan os mistos.

Deixar uma resposta

O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *